Żywopłot o jakości ogrodzenia. 7 krzewów, które łatwo formować i zagęścić
Zwarta ściana zieleni to ozdoba ogrodu, a zarazem naturalna bariera chroniąca przed zanieczyszczeniami, hałasem i wzrokiem przechodniów. Aby żywopłot spełniał te zadania przez wiele lat, warto sięgnąć po gatunki odporne na suszę i mróz, tolerujące miejskie warunki oraz dobrze reagujące na regularne cięcie.
Dlaczego warto postawić na żywopłot z krzewów
Roślinne ogrodzenie filtruje pyły, łagodzi podmuchy wiatru i obniża temperaturę powietrza w upalne dni. Krzewy zapewniają schronienie ptakom i zapylaczom, podnosząc bioróżnorodność działki. W przeciwieństwie do tradycyjnych płotów „rosną” wraz z potrzebą wyższej przesłony, a dzięki corocznemu cięciu można nadać im precyzyjny kształt bez skomplikowanych zabiegów technicznych.
Najlepsze krzewy na żywopłot
Rzędy krzewów zwykle sadzi się 40–60 cm od linii ogrodzenia i co 40–80 cm w rzędzie, w zależności od siły wzrostu danego gatunku. Podłoże należy przekopać i wzbogacić kompostem, a młode rośliny obficie podlać. Poniższe siedem propozycji łączy niewielkie wymagania, wysoka mrozoodporność i łatwość formowania.
1. Ognik szkarłatny (Pyracantha coccinea) – częściowo zimozielony krzew o wysokości 2–3 m. Wiosną obsypuje się białymi kwiatami, jesienią zdobią go jaskrawoczerwone, pomarańczowe lub żółte jagody stanowiące zimowe pożywienie dla ptaków. Lubi słońce lub półcień, znosi suszę, mróz do około –25 °C i miejskie zanieczyszczenia.
2. Pęcherznica kalinolistna (Physocarpus opulifolius) – szybko rosnący, gęsty krzew dorastający do 3 m. Dekoracyjne, purpurowe lub złociste liście kontrastują z kremowymi baldachami kwiatów na przełomie czerwca i lipca. Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, toleruje słabsze gleby, mrozy poniżej –30°C i krótkotrwałe przesuszenie.
3. Śliwa wiśniowa (Prunus cerasifera) – formowana na krzew osiąga 2–3 m, tworząc zwartą osłonę z purpurowych liści odmian barwnych. Bardzo wczesną wiosną pojawiają się różowe lub białe kwiaty, po nich małe, jadalne owoce. Wymaga stanowiska słonecznego i umiarkowanie wilgotnego, przepuszczalnego gruntu; znosi mrozy do –20°C i przycinanie tuż po kwitnieniu.
4. Świdośliwa kanadyjska (Amelanchier canadensis) – luźny krzew lub niewielkie drzewo (do 6 m), które przy regularnym cięciu łatwo utrzymać w formie 2–3 m. Dostarcza wiosną białych kwiatów, latem słodkich, ciemnych jagód, a jesienią spektakularnej, pomarańczowo-czerwonej barwy liści. Dobrze rośnie na glebach od lekko kwaśnych po lekko zasadowe, w słońcu lub półcieniu; wyjątkowo odporna na niskie temperatury.
5. Morwa biała (Morus alba) – dawniej sadzona przy hodowlach jedwabników, dziś doceniana jako szybkorosnący krzew do 4–5 m. Duże liście tworzą gęstą, chłodną ścianę zieleni, a białe lub bladoróżowe owoce są jadalne. Preferuje gleby żyzne i przepuszczalne, lecz radzi sobie nawet na suchych stanowiskach; wytrzymuje mrozy rzędu –25°C.
6. Irga błyszcząca (Cotoneaster lucidus) – krzew do 2 m o sztywnych, wyprostowanych pędach i ciemnozielonych, lśniących liściach. Jesienią liście przebarwiają się na karminowo, a czarne, kuliste owoce długo pozostają na gałązkach. Gatunek tolerancyjny, rośnie w słońcu i półcieniu, na glebach ubogich, odporny na smog i sól drogową.
7. Wiśnia wonna (Prunus mahaleb) – zwarty krzew lub małe drzewko (2–4 m) o intensywnie pachnących, białych kwiatach w kwietniu. Małe, ciemne owoce chętnie zjadają ptaki. Preferuje gleby wapienne i słoneczne stanowiska, znakomicie znosi cięcie, suszę i mrozy do –25°C.
Przycinanie krzewów na żywopłot
Pierwsze cięcie przeprowadza się zaraz po posadzeniu: silnie rozgałęzione krzewy skraca się o około 1/3 długości pędów, słabo rozgałęzione nawet do 15 cm nad ziemią, by pobudzić wyrastanie nowych gałęzi. W kolejnych latach formowanie rozpoczyna się wczesną wiosną, zanim ruszy wegetacja, a rośliny silnie rosnące można dodatkowo skorygować w połowie lata. W okresie intensywnego wzrostu hedging wymaga zwykle jednego cięcia co 4–6 tygodni, natomiast gatunki wolniej rosnące wystarczy skrócić dwa razy w sezonie.
Sprawdzone wskazówki pielęgnacyjne
Żywopłot warto nawozić wiosną dawką kompostu lub wieloskładnikowego nawozu o spowolnionym działaniu, dzięki czemu pędy zdrewnieją przed zimą i lepiej zniosą mrozy. W pierwszym roku po posadzeniu należy regularnie podlewać rośliny, później wystarczają sporadyczne zasilania w długich okresach bezdeszczowych. Ściółka z kory lub zrębków ogranicza parowanie wody oraz hamuje rozwój chwastów, jednocześnie wzbogacając glebę w próchnicę.
Źródła informacji i inspiracji ogrodniczych
Wskazówki opracowano na podstawie zaleceń krajowych ośrodków doradztwa rolniczego, publikacji Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego oraz danych europejskich arboretów specjalizujących się w doborze roślin odpornych na warunki miejskie.