Storczyki uchodzą za rośliny wrażliwe, dlatego wizja ich rozmnażania przez podział często odstrasza nawet zapalonych ogrodników. W praktyce, przy odrobinie przygotowania oraz znajomości biologii tych epifitów, operacja jest bezpieczna i pozwala odmłodzić okaz, zagęścić kolekcję, a nawet pobudzić roślinę do intensywniejszego kwitnienia.

Czy można dzielić storczyki?

W świecie storczyków wyróżnia się dwa główne typy wzrostu: monopodialny i sympodialny. Od tego podziału zależy, czy zabieg jest w ogóle możliwy. Gatunki monopodialne – na przykład popularne phalaenopsis – rozwijają się z jednego, nieprzerwanie rosnącego wierzchołka i nie tworzą kęp, dlatego ich cięcie niemal zawsze kończy się obumarciem rośliny. Odwrotnie zachowują się storczyki sympodialne, takie jak cattleya, dendrobium, oncidium czy cymbidium. Tworzą one pseudobulwy, które naturalnie przemieszczają się w bok, a każda starsza bulwa magazynuje wodę oraz składniki odżywcze, stanowiąc punkt wyjścia dla młodego przyrostu. W warunkach uprawy domowej nadmierne zagęszczenie kępy prowadzi do konkurencji korzeni o przestrzeń i powietrze, dlatego kontrolowany podział co kilka lat jest dla rośliny korzystny.

Momentem optymalnym jest wiosna lub wczesne lato, tuż po zakończeniu kwitnienia i przed intensywnym przyrostem nowych korzeni. Roślina powinna być wolna od chorób, a jej system korzeniowy jędrny i srebrzystobiały – oznacza to pełne uwodnienie tkanek oraz wysoką aktywność fotosyntetyczną.

Jak dzielić storczyki? Poradnik krok po kroku

1. Dokładne przygotowanie: dzień przed planowanym zabiegiem ogranicz podlewanie, aby łatwiej oczyścić bryłę korzeniową. Przygotuj sekator lub skalpel, które zostały zdezynfekowane alkoholem o stężeniu min. 70%. 2. Wyjęcie z doniczki: przytrzymując podstawę liści, delikatnie wysuń storczyk wraz z podłożem, po czym ostrożnie usuń resztki kory. Staraj się nie zrywać aktywnych końcówek korzeni. 3. Ocena kępy: odszukaj naturalne miejsca przewężenia pomiędzy pseudobulwami. Każda nowa sekcja powinna mieć co najmniej trzy dojrzałe pseudobulwy i młody stożek wzrostu; mniejsza porcja nie zapewni wystarczających zapasów wody i asymilatów. 4. Cięcie: jednym, zdecydowanym ruchem przetnij kłącze. Powierzchnię rany można posypać sproszkowanym węglem drzewnym, aby zminimalizować ryzyko infekcji grzybowych. 5. Sadzenie: świeżą kępę umieść w uprzednio wyparzonej donicy o średnicy nieco większej od obwodu korzeni. Wypełnij pojemnik mieszanką średniej frakcji kory sosnowej, chipsów kokosowych i niewielkiego dodatku perlitu. Podłoża nie ugniataj – tlen w szczelinach jest kluczowy dla epifitycznych korzeni. 6. Pierwsze dni: ustaw rośliny w jasnym, rozproszonym świetle, w temperaturze 20–24 °C. Mgiełkę wodną stosuj rano, unikaj obfitego podlewania, dopóki ślady cięcia nie zabliźnią się całkowicie.

Pielęgnacja storczyków po rozmnożeniu

Po upływie około dwóch tygodni zacznij stopniowo zwiększać częstotliwość podlewania. Najlepiej nawadniać metodą „przelej–odsącz”: donicę zanurz w letniej, miękkiej wodzie na 10 minut, po czym pozwól nadmiarowi cieczy swobodnie wypłynąć. W pierwszych dwóch miesiącach zrezygnuj z nawozów o wysokim stężeniu azotu; zbilansowane pożywki o przewadze fosforu i potasu wspomogą rozwój korzeni i inicjowanie nowych pędów.

Stała wilgotność powietrza na poziomie 50–60% ogranicza zjawisko transpiracji, ale zbyt mokre, chłodne otoczenie sprzyja grzybom z rodzaju Botrytis i Fusarium. Dlatego pomieszczenie warto regularnie wietrzyć, unikając jednocześnie przeciągów. Wysychające końcówki korzeni lub blaknięcie liści sygnalizują zbyt niską wilgotność, natomiast ciemnienie podstawy pseudobulw może wskazywać na zastój wody w podłożu.

Nowy przyrost liści i korzeni jest najlepszym dowodem, że storczyk zaakceptował zabieg. Kiedy świeże korzenie osiągną długość około 5 cm, można delikatnie dosypać odrobinę kory, aby je ustabilizować. Po roku młode sekcje zwykle wchodzą w fazę kwitnienia, nagradzając cierpliwość właściciela spektakularnymi kwiatami.